Quechua Translations - Making Communication Easy

Logo iDISC - Making Communication Easy
Quechua
[Tancar]

 

 

Lengua QuechuaMapa Quechua

Danza Diablada Quechua

Gastronomía QuechuaUso Cotidiano Quechua

Administración Pública Quechua    Formulario Quechua  

 

 

 

 

 

 

QHICHWA RUNASIMI

Qhichwaqa huk wari simi kay Sudamérica kaqmanta mayqinchus mant’asuyuqpa kuntin k’uchunta aysakun. Achkha rimariqkunayuq achkha antiq llaqtakunapi tiyan chantapis wakin llaqtakunapi kamachisqa simihina kachkan.

 

QALLARIYNIN RIMARIQKUNA IMA

Qhichwa ayllu, ñawpaq inka kamaymanta,  precordillera kaqpi antiqpa punapampakunapi ima kay pachakwata XV kaqpi tiyakuyta qallarirqa. Qhichwaqa kamachisqa simi karqa chanta hatun uma runakuna Inkakuna sutichasqa karqanku. Iñiymanku muyuyninkup pachamamawan allinta kawsananku karqa, chayrayku muyuyninkup kawsay kallpata willkacharqanku. Inkap kamaypa aswan riqsisqa apukunan karqanku Pachamama  (mama hallp’ata much’ay), Wiraqucha (huk kamaq Aputa much’ay) chanta Inti apu manchay Inti. Rimariqkunap yupayri, 7 kaqmanta 9 kaqkama junu runa qhichwa rimariqkuna kasqanta yupakun. Kunan pachapi kamachisqa simihina kachkan Ecuadorpi (2 huñu rimariqkuna), Peru (2,7 huñu rimariqkuna) chanta Bolivia (2,4 huñu rimariqkuna), mana kamachisqa kaspalla rimarikullantaq kay k’ika suyukunamanta  Argentina (130.000 rimariqkuna), Chile Colombia ima (18.000 rimariqkuna).

 

YAPULLIKU

Achkha aranwaya chanta qillqapallakun rimanapaq tiyan chay qallariyninmanta paykunawan Inka kamachiqkuna manchay apukuna Pachamamahina Inti apuhina.         

Qhichwa tusuykunaqa, qallariynin Tawantinsuyu pachamanta pacha (qhichwamanta tawantin suyu, «tawa kitikuna manchay t’aqaynin»), inkap qhapchinka sumaq qhallallariyninpi. Rimanankuna achkha: aranwayaqpa-iñiyma, riqsisqa-suyu, totémica ñisqa, maqanakuy, cinegenetica ñisqa, ayap’ampay, runakhipukpa, tarpuy, wakkuna ima, chantapis imakunawan saynatakunawa ima kanan tiyan, chantapis sumaq p’achakuna ponchos ñisqa (unku) manchay k’acha qhatana (llikllakuna). Wakin  aswan riqsisqa tusuykuna tusukullankupuni chaykuna kanku Achachilakuna, Mallkukuna, Kallawallakuna, Sikurikuna, Pukllay, Tinku, manchay Diablada,

Musica instrumental ñisqa, kunanpi waqachikullanpuni runap kusiyninta llakiyninta ima wakkunaman willanapaq, jatun yachayhinata qhawakurqa chay prehispanica ñisqa pachapiña. Qhichwa runakuna Instrumentos musicales ñisqawan aswanta llamk’anku kachkan kay charango, qina, tarka, pinkillu manchay antara, chantapis kaykunata ruwanapaq kanku rumi, llank’i, tullu, mathi, qiklla, aswantataq, pinku chanta k’ullu.

Tiksiqi chanta hawari takiykuna ima  chhuyutaq chhillitaq kasqanrayku riqsikun, chantapis llump’atqa rit’i kayniyuqtaq kanku. Paykunapi tukuy kay pachamamapi kaqkunap sutinkuta juqharikun. Huk wallpamajina “Wanka” kachkan, kayqa hawkay jawarimanta, belica ñisqamanta, política ñisqamanta, wakkuna ima. Wak takiy wallpama “Wallawi” kachkan kay takiykuna Pachamamapaq, lliwpachaq willka kaypaq chanta mirapaq ima ruwasqa kanku, sanata wayna kay wiñaypillapuni kachiq. Paypaq tarpuy takiy manchay aymuray takiy, wakkuna ima kanku.

Tiksiqi aranwapi achkha lirica ruwaykunawan llamk’arqanku aswan riqsisqa allwirpa karqanku: Ollantay chanta Atawallpa, atikup qhipanta watiqmanta ruwakurqanku.

 

MIKHUYTA WAKICHIYKAMA

Tiksiqi ayllukunap mikhuyqa may jatun yachayninkuta rikuchin. Hallp’ap puquykunanta mikhuq kanku tarpuy mit’anta miray mit’anta ima kawsayninkuta qhawarispa kaq kanku, ajinata, pachamamawan allin sumaqta kawsakuq kanku, payqa kawsayta quntaq hark’antaq ñiq kanku.

 

SAPA P’UNCHAY RIMARIYNIN

Coloquial ñiqi ñisqapi, qhichwapi anchata rimarikun, aswantaqa ayllu ukhupi chanta kanchakunapi, awtukuna ukhupi, tukuypaq kitikunapi ima, maypichus rimarikunapaq, rantinapaq chanta ranqhanapaq ima qhichwapi rimarikun. Ajina kamachisqa simijina Boliviapi, Perupi, chanta Ecuadorpi hap’ikusqa kachkan, manaraq iskay ñiqi simihinaraqchu wakinpi rimarikuchkan, chayrayku rimariyninta sumaqta chaninchakunantaq sunquchakunantaq tiyan qhichwapi rimarinapaq. Waktaq, wakin suyukunapi qhichwata mana allintachu hap’ikunku chayrayku ayllu ukhullapi rimarinku imaraykuchus tiksiqi simijinallatapuni qhawanku.

 

TUKUYPAQ KAMACHIYNIN

Tukuypaq kamachiynin kaqpiqa, Boliviapi, Ecuadorpi, Perupi ima llamk’akuchkan qhichwata llapa imapi churanapaq imaraykuchus allin chaniyuq kasqanrayku chantapis kamachisqa simihina kasqanrayku riqsinapaq. Chayrayku, yachaywasikunapi hatun yachaywasikunapi ima qhichwata yachachikunan tiyan, chantapis Boliviapi tukuy runa pikunachus tukuypaq kitikunapi llamk’aqkuna iskayta manchay kimsa simita rimarinanku tiyan (suyu pachat’iktuqaypa kaqmanhina, kay simikuna kankuman qhichwa, aymara, manchay warani, kastilla simi ingles ñisqa simiima). Chayrayku, achkhaña kanku kamachisqa wasikuna maykunapichus llamk’aq runakunata umacharichkanku uk originaria ñisqa simikunapi manchay sumaq rimariqkunata hap’ichkanku. Waktaq, pisimanta pisi qhichwa runasimi sistema de señalización ñisqaman yapakuchkan; Perupi, kayhina, ñankunapi, kanchapi ima, Boliviapiri achkha hampina wasikunapi wakin consulados ñisqapi ima jatuntaq huch’uytaq willariykuna yapakun. Llapa kaykunawan rikukun qhichwa sapa kuti sinchichakuchkan chantapis aswanta sumaqta chaninchakunan tiyan.

 

 

iDISC huk simimanta wak simiman tikraykuna llamk'aykunata ruwan kay kaqman Quechua.

Aswan willaypaq ñuqaykuwan tinkuriy.

 


  • ;He leído y acepto los términos y condiciones de la Política de Privacidad *
  • * Munasqa kampukuna

Web: www.idisc.com | Correo electrónico: info@idisc.com | Teléfono: (+34) 93 778 73 00


Información básica sobre protección de datos

 

Responsable:

IDISC INFORMATION TECHNOLOGIES, S.L.

privacy@idisc.com

 

Finalidad:

Gestión de tu solicitud.

Envío de información sobre nuestros productos y servicios.

 

Legitimación:

Cumplimiento de tu solicitud de información.

Tu consentimiento expresado al enviar este formulario.

 

Destinatarios:

Tus datos no serán cedidos a terceros sin tu consentimiento previo y explícito, salvo obligación legal.

 

Derechos:

Puedes acceder, rectificar o suprimir los datos, así como ejercer los derechos que se mencionan en nuestra Política de Privacidad.

 

Más información:

Consulta la Política de Privacidad.


ISO-9001 | ISO-17100Ministerio de Hacienda y Administraciones Públicas
QatiwaykuFacebookTwitterLinkedInYoutube
© 2019 iDISC Information Technologies, S.L. | All Rights Reserved | Passeig del Progrés, 96 - 08640 Olesa de Montserrat (Barcelona) | Tel. (+34) 93 778 73 00